Mkuu wa mahakama wa Iran ameapa adhabu "ya haraka na kali" kwa "waasi"

Iran inaweza kuondoa kizuizi cha intaneti baada ya siku chache, amesema mbunge wa ngazi ya juu wa bunge Jumatatu, baada ya mamlaka kuzuia mawasiliano huku wakitumia nguvu kubwa kuudhibiti maandamano, ambayo yamekuwa machafuko mabaya zaidi ya ndani tangu Mapinduzi ya Kiislamu ya 1979.

Ishara za hivi karibuni zinaonyesha udhaifu wa mamlaka, baada ya televisheni ya serikali kuonekana kudukuliwa mwishoni mwa Jumapili, haya ni kwa mujibu wa shirika la Reuters.

Japo kwa muda mfupi, ilionyesha hotuba za Rais wa Marekani, Donald Trump, na mwana wa kifungwa wa kifalme cha Mwisho wa Iran, akiwataka wananchi kupinga utawala wa sasa.

Mitaa ya Iran kwa kiasi kikubwa imekuwa kimya kwa wiki nzima tangu maandamano ya kupinga serikali yaliyoanza mwishoni mwa Desemba yaliyogubikwa kwa siku tatu za ukatili mkubwa.

Afisa mmoja wa Iran aliwaambia waandishi wa habari wa Reuters, kwa sharti la kutotajwa jina, kuwa idadi ya vifo vilivyoripotiwa ni zaidi ya 5,000, ikiwemo wanajeshi 500.

Machafuko makubwa zaidi yamejitokeza katika maeneo ya Wakurdi kaskazini-magharibi mwa nchi.

Vikundi vya haki za binadamu vya Iran vilivyo makazi ya magharibi pia vinasema maelfu ya wananchi waliuawa.

Wapinzani wanalaumu mamlaka kwa kupiga risasi kwa waandamanaji wasio na silaha ili kuzidisha woga na kudhibiti upinzani.

Watawala wa kidini wa Iran wanasema kuwa vikundi vilivyo na silaha, vikihimizwa na maadui wa kigeni, vilivamia hospitali na misikiti.

Idadi ya vifo katika machafuko haya inazidi ile ya mapambano ya kupinga serikali yaliyodhibitiwa na mamlaka mwaka 2022 na 2009.

Ukatili huu ulipelekea vitisho mara kwa mara kutoka kwa Rais Trump vya kuingilia kati kijeshi, ingawa alibakiza nyuma baada ya mauaji makubwa kuacha.

Mawasiliano ya Iran, ikiwa ni pamoja na intaneti na mitandao ya simu za kimataifa, yalizimwa kwa kiasi kikubwa siku chache kabla ya machafuko.

Kizuizi cha intaneti kimeanza kupunguzwa kwa kiasi, na kuruhusu ripoti za mashambulizi makubwa dhidi ya waandamanaji kuibuka.

Wakati televisheni ya serikali ilionekana kudukuliwa Jumapili, skrini zilionyesha kipengele kilichodumu kwa dakika kadhaa kilicho na kichwa cha habari kilichosema “Habari Halisi za Mapinduzi ya Kitaifa ya Iran.”

Kipengele hicho kilijumuisha ujumbe kutoka kwa Reza Pahlavi, mwana wa kifungwa wa kifalme cha Mwisho wa Iran, aliye makazi Marekani, akiwataka wananchi kupinga utawala wa maaskofu wa Shi’a ambao wameendesha nchi tangu Mapinduzi ya 1979 yaliyoangusha baba yake.

Pahlavi ameibuka kama sauti muhimu ya upinzani na amesema anapanga kurudi Iran, ingawa bado ni vigumu kupima kwa uhuru kiwango cha msaada anaopokea ndani ya nchi.